کالت‌ها همه جا هستندمی‌توان از واژه‌ی فرقه به عنوان معادل فارسی کالت (cult) استفاده کرد. اما این معادل‌سازی دقیق نیست. زیرا فرقه معنای گسترده‌تری در فارسی دارد. به همین دلیل، این نوشتار از خود واژه‌ی کالت استفاده می‌کند. به این امید که معادل فارسی خوبی در آینده برای آن پیدا شود. هر گروه یا ایده‌ای م...

هفدهمین کنفرانس بینالمللی اخلاق زیستی، امسال از ۲۴ تا ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ در دوحه، پایتخت قطر برگزار شد.من هم شرکت کردم و مقالهای را ارايه دادم. راه دوری را از آمریکا تا محل کنفرانس آمدم. بیشتر به شوق دیدن همکاران ایرانی. اما تعداد خیلی کمی آمده بودند.علت نیامدن خیلیها چیزی نبود جز سقوط رقتبار ارزش ریا...

در اخلاق پزشکی، این پرسش بنیادین مطرح است که یک پزشک بر چه مبنایی میتواند دربارهی «خوب و بد» کارهایش داوری کند و تصمیم بگیرد؟یکی از پاسخهای اصلی به این پرسش، «اخلاق فضیلت گرا» است. اخلاق فضیلت گرا بر آن است که پزشک – و پرستار و سایر حرفهمندان سلامت – در کشاکش کار حرفهای خود، علاوه بر «دانش» شناسایی ...

مصاحبهای ازمدیرکل دفتر طب ایرانی وزارت بهداشت در فضای مجازی دستبهدست میشود. خانم مدیرکل در این مصاحبه میگوید:«رئیس جمهور اسلامی در افتتاح چند بیمارستان از جمله کلینیک مهدی گفتهاند که طب سنتی'>سنتی به بیمارستانها ورود پیدا کند.این یعنی از طبابت و مشاوره متخصصان و «افراد مورد تایید» طب سنتی در بیمارست...

پیشگفتاراین نوشتار برآن است که نشان دهد که ادعاهای مکتب «عرفان حلقه» در زمینههای علمی و پزشکی، در زمرهی شبهعلم اند. یعنی به نادرست ادعا میکنند که علمیاند ولی در واقع بهرهای از اعتبارعلمی ندارند. البته مکتب «عرفان حلقه» خود در حیطهی خرافات جای میگیرد. یعنی مجموعه ادعاهای افسانه بافانهای که هیچ دلیل ی...

اندکی بیش از یک سال میگذرد از انتشار نامهی خجالت آوری که ادعا میکرد دوهزار و پانصد نفر امضایش کردهاند حال آن که بیش از صد و نود و دو امضا در پای آن نبود. این نامه خطاب به رئیس جمهور وقت، حسن روحانی، بود و با آب و تاب در مورد خطرات واکسنهای فایزر و مدرنا هشدار میداد.در میان پزشکان امضا کنندهی این نام...

من در این دنیا به دو چیز خیلی علاقه دارم: یکی «شعر و موسیقی اصیل ایرانی» و دیگری «مقابله با شبهعلم و خرافات پزشکی». هیچوقت فکر نمیکردم که این دو به هم ارتباطی پیدا کنند. تا همین چند روز پیش که نوشتهای از هنرمند گرامی، صهبا مطلبی، توجهم را جلب کرد: وقتی که بوی شبه علم بلند میشود:در تاریخ ۲۴ مارچ ۲۰۲۲...

خطابم با پزشکان جوان و دانشجویان پزشکی است. من اشتباه میکردم! سخت در اشتباه بودم که میگفتم به سراغ طب سنتی نروید! زیرا از دیگ این رشته یک مثقال علم هم در نمیآید. بلکه باید آن چه که از دانش پزشکی آموختهاید هم رها کنید و نظریههای منسوخ قرون وسطایی را بیاموزید و بر اساس آن طبابت کنید!حالا حرفم را تصحیح...

نوجوان که بودم، کتابی داشتم به نام «داستانهایی از زندگی امیرکبیر» نوشته محمود حکیمی. یکی از داستانهای این کتاب به طور خلاصه این بود که:نخستین برنامه واکسیناسیون عمومی در ایران به فرمان امیرکبیر آغاز

در نزدیکی خانه ما در پنسیلوانیا، دکه ی یک پیشگو هست. فال ورق میگیرد و کف بینی میکند. مجوز کاسبی دارد و مالیاتش را هم میدهد. چرا مسوولان اجازه میدهند که خرافاتی چنین بیپایه دکه و دکان بزنند و مردم

رونق بازار شبهعلم و خرافات شکستنی نیست. هرچه از علم و روش علمی بگویی، هنوز مردم، مثل کاروانیانی که به آب شیرین رسیده باشند، میجوشند بر در مطب مدعیان انرژیدرمانی و طب سنتی و هومیوپاتی و سوزندرمانی.

ادعا میشود که گروههای طب سنتی دانشجویان دکتری تخصصی خود را از میان پزشکان عمومی برمیگیرند، در نتیجه دانشآموختگان این گروهها پزشک نیز هستند و دانش پزشکی ایشان باعث میشود که روشها و رویکردهای درم

در پانل طب سنتی کنفرانس، یکی از حاضران پرسید: شما که میگویی طب سنتی راه را برای شارلاتانیزم باز کرده است، مگر نمیبینی که در طب رایج هم شارلاتانیزم روی میدهد و شاید وقوعش کم هم نباشد؟فرصت نشد که در

پیش از پاسخ دادن به این سوال، دو نکته کوچک را بگویم تا سخنم روشنتر شود: １-xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0 منظور من از طب ایرانی در این متن، بخش دانشگاهی و سامانمند آن است. یعنی آن بخش که مورد حمایت وزارت بهداشت است

طب سنتی و هومیوپاتی یک ویژگی مشترک دارند. (البته این ویژگی را خیلی دیگر از شاخههای شبهعلم دارند. اما اینجا سخن من درباره این دو شاخه است.) ویژگی مشترک اینxa0که هر دو مجموعهای از «مقدسات» دارند. این م

«آییننامه نحوه فعالیت فعالان طب سنتی و فروش گیاهان دارویی» از سوی وزیر محترم بهداشت، درمان، و آموزش پزشکی در تاریخ ۸ آبان ماه ۹۷ ابلاغ شده و قرار است که در سراسر کشور اجرا شود.xa0 این نوشته، حاشیهای ا

یکی از ترفندهای رایج شبهعلم، استفاده نادقیق از واژهها است. واژههایی که طنین علمی دارند و در جای خودشان معنی و تعریف مشخصی دارند. اما شبهعلم از این واژهها استفاده نابهجا میکند، فقط برای آن که طن

فرض کنید که جوانی از فامیل، همه پول هایش را برداشته است و میخواهد به لاس وگاس برود و همه پولش را صرف قمار کند. او امیدوار است که در قمار برنده شود و پول هنگفتی را به جیب بزند.شما به این تصمیم او اعتراض میکنید.اما او جواب میدهد که اخیرا یک فیلم مستند دیده است با نام «راز موفقیت». در این فیلم، با بیست...

روشهای مبتنی بر شبه علم، مانند یک آهنربا که برادههای آهن را به سوی خود میکشد، شارلاتانها و دارندگان شخصیت ضداجتماعی را به خود جذب میکنند. نگاهی به بازارانوع طبهای به اصطلاح جایگزین بیندازید. به روشنی میبینید که (در کنار آنهایی که با رویکردی علمی سعی میکنند سره را از ناسره جدا کنند و دستهای دیگر که ذ...

ابوعلی حسین بن عبدالله بن حسن بن علی بن سیناxa0 (۳۵۹-۴u200d۱۶ ه ش ) که در تاریخ به نام ابنسینا یا پورسینا مشهور شده است، دانشمندی فارسی زبان بود که به دو زبان فارسی و عربی کتاب نوشته است. ابنسینا، همانند بسیاری از دانشمندان زمانه خود – در بسیاری از علوم ورود و سررشته داشت. در حقیقت، او در بسیاری از ...